Leer je grenzen (weer) voelen

Je voelt pas achteraf dat je te ver bent gegaan. Je zei “ja” terwijl je eigenlijk voelde dat het niet ging. Of je nam je voor om aan te geven wat je nodig hebt, maar eenmaal tegenover de arts of therapeut lukt het je niet om je uit te spreken.

Grenzen aangeven is niet alleen een kwestie van willen. Het gaat vaak gepaard met overtuigingen als: “Mag ik wel ruimte innemen?” Of met de angst om als lastig, egoïstisch of lui gezien te worden.

Wanneer je je grenzen moeilijk kan aanvoelen, doordat je alsmaar klachten hebt en niet weet hoe je ze moet interpreteren en dus maar doorgaat, ofwel je weet gewoonweg niet wat je grenzen zijn, sta je onder langdurige spanning.

Maar er speelt nog iets. Als je langdurig klachten hebt, kan het steeds moeilijker worden om de signalen van je lichaam goed te herkennen en te interpreteren. Is dit vermoeidheid waar ik naar moet luisteren? Kan ik nog even doorgaan? Is dit pijn die ik moet negeren of juist een signaal om te stoppen? En als je het antwoord niet goed weet, is doorgaan vaak de makkelijkste optie.

Zo kan je lichaam langdurig onder spanning komen staan. Je zenuwstelsel wordt steeds weer geactiveerd en kan daardoor regelmatig, of zelfs voortdurend, in een staat van alertheid verkeren: de overleefstand.

Het niet kennen of kunnen aangeven van je grenzen kan voortkomen uit je levenservaringen. Misschien heb je nooit geleerd om goed te voelen wat jij nodig hebt, of dat serieus te nemen. Tegelijkertijd kunnen langdurige fysieke klachten het voelen van je grenzen extra vertroebelen.

Daarom is het leren kennen van jouw ja en jouw nee (zowel fysiek, emotioneel als mentaal) zo belangrijk. Hoe beter je kunt voelen wat er in je lichaam gebeurt, wat je nodig hebt en waar jouw grens ligt, hoe beter je daar vervolgens naar kunt handelen. En juist dat kan je helpen om je zenuwstelsel meer rust en veiligheid te laten ervaren. Door de regie weer in handen te hebben hoeft je lichaam niet alsmaar in de alarmstand te staan.