Golven beuken tegen mijn lichaam, de onderstroom trekt mij elke armslag weer een halve meter terug de zee in. Ik hijg, hap naar adem. Zie ik het strand al? Op het ritme van mijn gedachten zwem ik verder: hou vol, nog even, je kunt het! Tot mij onverwachte de kennis ter ore komt dat ik eruit kan komen!
Het is op een vrieskoude winterse dag dat Bas, de ergotherapeut, met een voorstel komt. ‘Ik wil je het een en ander over pijn vertellen’, begint hij onze afspraak. Nee.. niet wéér pijneducatie, ik kan de theorie wel dromen!! denk ik zonder dat ik meer hierover uitspreek. Wat ik er zoal van weet is zijn vraag. Ik deel met hem mijn opgedane kennis over het zenuwstelsel.
Het zeer adaptieve vermogen van ons lichaam is fascinerend, de neurale paden die bewandeld worden, slijten diepere sporen. Het tegenovergestelde gebeurt ook, de zenuwbanen die minder worden aangesproken, verschrompelen.
Pijn heeft eenzelfde uitwerking op ons brein en lichaam als stress. Er ontstaat een toename in aanmaak van adrenaline en cortisol bij gevaar-, schrik- of vlucht-situaties. Een reactie die handig is als we in gevaar zijn, zoals tijdens een brand of een verkeersongeluk. Omdat het ervoor zorgt dat er bloed naar de organen gestuurd wordt die ervoor zorgen dat we alle energie die we hebben kunnen gebruiken om te vechten of vluchten (denk aan spierspanning, alertheid)
Recente onderzoeken tonen aan dat pijn echter een veel groter neveneffect heeft dan gedacht. Er is aangetoond dat er door langdurige pijn er vele mentale, biologische en hormonale processen veránderen. Met als gevolg:
- extreme vermoeidheid,
- vergeetachtigheid,
- hormonen in disbalans,
- maag- en darmklachten,
- prikkelbaarheid,
- somberheid,
- lage spierspanning afgewisseld met
- verhoogde spierspanning.
“Alles in mij komt in opstand. Dit kan niet, ik wil zoeken, vechten, laten zien dat ik mijn best doe om eruit te komen.”
Temidden van de muistroom
Het effect van langdurige pijn en stress is groot. Door Zoals al even aangestipt zorgt het verhoogd cortisol en adrenaline niveau voor bloedtoevoer naar de meest noodzakelijke organen in het lichaam. Denk aan het brein, het hart en de longen.
Een overleefmechanisme wat prachtig werkt indien je in acuut gevaar bent. Dit overleefmechanisme is het sympatische zenuwstelsel wat aanwakkerd is.
Maar, indien dit systeem voor een lange tijd aangezwengeld wordt is het uitputtend. Daar is het niet op gemaakt!
Gebieden die minder aandacht krijgen in het lichaam zijn oa het immuunsysteem en de temperatuurhuishouding. Hierdoor ben je vatbaarder voor ziektes en je lichaam is moeilijker warm te houden. Daarnaast word je prefrontale cortex van minder bloed voorzien, waardoor je minder geconcentreerd en meer vergeetachtig kan zijn.
In een staat van overleven staan zintuigen op scherp, nemen ze alle informatie uit je omgeving als het ware als een vergrootglas op. Waarop het brein op zijn beurt meer pijn genereert.
De vicieuze cirkel is rond.
Je raakt vermoeider en uitgeput.
“Elke dag sta ik voor de keuze; laat ik me meevoeren of ga ik zelf zwemmen?”
Zijn woorden klinken als de waarschuwende woorden van de reddingsbrigade: ‘Pas op! Levensgevaarlijk! Weet wat je moet doen als je in een mui terecht komt!’
Ja, dag na dag ben ik aan het ploeteren tegen de weerbarstige stroom in. Ik voel me uitgeput, verzwakt, verschillende systemen in mijn lichaam zijn van slag, de weerbarstige onderstroom zorgt voor een domino effect. Maar, wat is het alternatief? Meedrijven met de stroom. Deze voert je uiteindelijk terug naar het strand.
Maar dan komt er van alles in mij in opstand. Meedrijven? Ik wil hieruit? Ik kan toch niet achteroverleunen? Ik wil zoeken, vechten, laten zien dat ik er alles aan doe om eruit te komen. Vraag je nu echt om mij over te geven aan de stroom?
Het kan toch niet zo zijn dat ik nóg meer moet liggen, nog meer terugtrekken van het sociale leven wat blijft er over van mijn leven?
Waar ik me op dat moment nog niet bewust van ben is dat precies deze neiging, deze houding is de kern waar ik verstrikt in ben geraakt.
In de loop van de weken en maanden leer ik stukje bij beetje hoe ik hier keuzes in kan maken. Sta ik elke dag voor de keuze: laat ik me meevoeren of ga ik zelf zwemmen?
Er zijn geregeld momenten dat ik toch weer probeer om zelf te zwemmen, het zelf wil doen. En wordt ik keer op keer uitgenodigd om te vertrouwen op het proces. Mijn lichaam de nodige aandacht te geven. Tegen de gevestigde orde en mijn hardnekkige overtuigingen in, dat zoveel liggen toch echt niet goed kan zijn. Nu in de wetenschap dat het alleen in bepaalde zin waar is. Het systeem verzwakt, beweging is belangrijk. Maar dat kan alleen als et de rust is weergekeerd na de uitputtingslag.
Op een dag voert de stroom mij terug naar het strand.
Hoe lang zal ik nog dobberen op deze oneindige zee?
Foto: Kees Streefkerk
Over deze blogs
Morgen dans je weer! dat is waar ik voor sta. Ook voor jou. Ga naar www.morgendansjeweer.nl voor gesprek, coaching en begeleiding.
Thema’s
Bekijk ook deze thema's:
Rouw
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis…
Rouw
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis…
Rouw
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis…
Rouw
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis…